Feeds:
ჩანაწერები
კომენტარები

Archive for the ‘ლიტერატურა’ Category

მარგარეტ ეტვუდი, ყველაზე ცნობილი კანადელი მწერალი, პოეტი და ესეისტი დაიბადა 1939 წელს, კანადის დედაქალაქ ოტავაში. მისი შემოქმედება საკმაოდ მრავალფეროვანი და საინტერესოა. მხევლის წიგნის წერა 1984 წელს დაიწყო, როდესაც დასავლეთ ბერლინში ცხოვრობდა, რომელიც ჯერ კიდევ ბერლინის კედლით იყო შემოსაზღვრული. წიგნს თავიდან სხვა სახელი დაარქვა – „ოფრედი“ – მაგრამ როგორც თავის დღიურში წერს, სათაური მაშინ შეუცვალა, როდესაც უკვე 150 გვერდზე მეტი ჰქონდა დაწერილი.

მას შემდეგ, რაც 1985 წელს მარგარეტ ეტვუდის მხევლის წიგნი გამოვიდა, წიგნის დამატებითი ტირაჟებით გამოცემა არ შეწყვეტილა. გაიყიდა მილიონობით ეგზემპლარი და ითარგმნა უამრავ ენაზე. ეს წიგნი ერთგვარ ‘თეგად’ იქცა მათთვის, ვინც წერს ისეთი პოლიტიკის შესახებ, რომელიც მიზნად ისახავს ქალების კონტროლს, განსაკუთრებით კი კონტროლს ქალის სხეულსა და მის რეპროდუქციულ ფუნქციაზე. წიგნი აიკრძალა სკოლებში და საკმაოდ დიდი აჟიოტაჟი გამოიწვია მასში აღწერილმა მოვლენებმა.

წარმოიდგინეთ სამყარო, სადაც ქალებს ეკრძალებათ მუშაობა, საკუთრების ფლობა, სიყვარული, ოჯახის შექმნა. ეკრძალებათ გამოიყურებოდნენ ისე, როგორც თავად სურთ, ისაუბრონ და მოიქცნენ ისე, როგორც საჭიროდ ჩათვლიან. სამყარო, სადაც ქალები დაყოფილები არიან კასტებად და მხოლოდ მამაკაცების დადგენილ, მათთვის მკაცრად განსაზღვრულ ფუნქციებს ასრულებენ. ეს ყველაფერი კი ღმერთისა და რელიგიის სახელით, ამერიკის შეერთებულ შტატებში ხდება.

Folio_Society_Handmaids_Tale

მხევლის წიგნს ხშირად „ფემინისტურ დისტოპიად“ მიიჩნევენ, თუმცა ეს არ არის ზუსტი და სწორი ტერმინი. წმინდა და მარტივ ფემინისტურ დისტოპიაში ყველა კაცს ექნებოდა, ყველა დანარჩენ ქალზე მეტი უფლება. იარსებებდა ორშრიანი სტუქტურა, სადაც მაღალ ფენას კაცები, ხოლო დაბალ ფენას ქალები წარმოადგენენ, მაგრამ ამ წიგნში აღწერილია დიქტატურის უჩვეულო მოდელი, მას პირამიდის ფორმა აქვს, ორივე სქესის ადამიანები ინაწილებენ ძალაუფლებას პირამიდის მწვერვალზე, შემდეგ კი სტატუსი და ძალაუფლება კლებულობს. პირამიდის ბოლოში არიან უცოლო კაცები, რომლებიც ვალდებულნი არიან ემსახურონ სხვებს, სანამ მათ ცოლებით არ დააჯილდოვებენ. ტოტალიტარული/ თეოკრატიული სისტემა  მკაცრად უსწორდება ყველას, ვინც წესების დარღვევას შეეცდება.

მხევლები ყველაზე დაბალ ფენას წარმოადგენენ, ისინი ფასდებიან მათი რეპროდუქციული უნარის მიხედვით. მხევალი ქალის ფლობის უფლება მხოლოდ მაღალი სტატუსის მქონე ადამიანებს აქვთ. ისინი მეთაურს თვეში ერთხელ უნდა ეახლონ და ზუსტად 9 თვეში ჯანმრთელი შვილი აჩუქონ. სხვა შემთხვევაში ისინი უსარგებლო ნივთებად მიიჩნევიან. ვიზიტებს შორის, მხოლოდ საყიდლებზე სიარული შეუძლიათ, მაგრამ მდუმარედ და მოგონებების გარეშე. „ახალ ღმერთს“ არ სურს რომ მათ წარსულზე იფიქრონ, შვილები, ქმრები ან მეგობრები გაიხსენონ. ისტორიას ერთ-ერთი მხევალი მოგვითხრობს, ის მეთაურის საკუთრებაა და ერთადერთია, რომელიც თავისუფლების მოპოვებისთვის იბრძვის.

“როდესაც მეკითხებიან შესაძლოა თუ არა ყველაფერი ისე ახდეს, როგორც წიგნშია აღწერილი, მე საკუთარ თავსაც წიგნში აღწერილ ორგვარ მომავალს ვახსენებ, რომელთაგანაც თუ ერთი ასრულდება, მეორეც შესაძლოა ახდეს” – მარგარეტ ეტვუდი.

1990 წელს გადაღებული ეკრანიზაცია

Read Full Post »

„ოჰ ეს წიგნიერი ენა, საკუთარ არარაობაშიც ლამაზად მსურს მეტყველება“

a_hennig_carlson_hunger_sult_hunger-21

არსებობს წიგნები, რომლის თითოეული აბზაცის წაკითხვისას, იძულებული ხდები დრო წამიერად გააჩერო, ყველა წაკითხულ წინადადებაზე დაფიქრდე და საკუთარ თავს კითხვები დაუსვა. პასუხებს კი, საკუთარ თავში თუ არა, წიგნში აუცილებლად იპოვნი.

„შიმშილი“ კნუტ ჰამსუნის პირველი ნაწარმოებია, რომელიც 1890 წელს გამოიცა და ავტორს მაშინვე მოუტანა აღიარება. ჰამსუნის რომანებში გამოხატულია ქვეცნობიერი სულიერი ცხოვრების უწვრილმანესი ნიუანსები. მისი თხრობის ხელოვნება ყველა იმ სტილური საშუალების სინთეზირებას ახდენს, რომელიც მოპოვებულია ნატურალიზმიდან მოყოლებული იმპრესიონიზმის ჩათვლით და ჰამსუნის ნაწარმოებებს განუმეორებელ მიმზიდველობას სძენს. შეიძლება ითქვას, რომ ეს რომანი ნორვეგიულ ლიტერატურაში თავისებურ გადატრიალებას მოასწავებდა, როგორც თემატურ-მოტივური, ისე სტილურ-მითოლოგიური თვალსაზრისით. ნაწარმოები ავტობიოგრაფიულ ელემენტებს შეიცავს და იშვიათი ნიმუშია ამბივალენტური, შინაგანად წინააღმდეგობრივი და საოცრად მგრძნობიარე ადამიანის სულიერი ცხოვრების ასახვისა.

რომანი პირველ პირშია დაწერილი და შესაძლებელია, ეგზისტენციალური ჟანრის საწყის ეტაპებსაც მივაკუთვნოთ. მოქმედება იმ პერიოდის ქალაქ ქრისტიანიაში მიმდინარეობს, რომელიც დღეს ნორვეგიის დედაქალაქია და ოსლო ეწოდება. მთავარი გმირი ახალგაზრდა მწერალია, რომელიც თავს სტატიების წერით ირჩენს და მისი ყოველდღიური ცხოვრება ამაზეა დამოკიდებული. მინდა აღვნიშნო ისიც, რომ ბევრი კრიტიკოსის აზრით, ეს რომანი ფიოდორ დოსტოევსკის „დანაშაული და სასჯელის“ გავლენით არის დაწერილი, ზოკი კი პლაგიატობად მიიჩნევს. ამას ემატება ისიც, რომ კნუტ ჰამსუნი არასოდეს მალავდა ამ დიდი მწერლის მიმართ აღფრთოვანებას, მაგრამ თუ ობიექტურად შევხედავთ, ეს მსგავსება მხოლოდ დებიუტში შეინიშნება, მაგრამ ამ ეპიზოდის შემდეგ, რომანი აბსოლუტურად სხვაგვარად ვითარდება და არანაირი კავშირი არ აქვს სხვა ნაწარმოებებთან.

maxresdefault
წიგნის მძაფრი სახელწოდების მიუხედავად, ნაკლებად შეიძლება ითქვას, რომ ნაწარმოები რთული წასაკითხია. მთლიანი რომანის განმავლობაში, ავტორი მთავარი გმირის შიმშილს და თვითგადარჩენისთვის ბრძოლას მოგვითხრობს, მაგრამ ეს ყველაფერი იმდენად საინტერესოდ და დინამიურადაა აღწერილი, რომ რომანი საოცრად აზარტულია და ერთი ამოსუნთქვით იკითხება. მთავარი გმირი ყოველდღიურ სტრესშია, მის მთავარ საზრუნავს მხოლოდ ლუკმა-პურის ძიება წარმოადგენს, მაგრამ გადამწყვეტ მომენტებში, ხან წარმატებული სტატიის და ხანაც შემთხვევითობების წყალობით, მაინც ახერხებს სიკვდილისგან თავის დაღწევას.

ნაწარმოებში მრავლადაა მორალისტურ-ეთიკური პათოსი, როდესაც შიმშილისგან გატანჯული მთავარი გმირი, წვალებით შეგროვებულ გროშებს სხვებს აძლევს და თვითონ ისევ მშიერი რჩება. ასევე ძალიან მნიშვნელოვანია სასიყვარულო პასაჟები, რომანში აღწერილია ერთი ნახვით შეყვარება. სიყვარულის განვითარება მეტად უცნაურად მიმდინარეობს  და დასასრულიც საკმაოდ არაორდინალური აქვს. მთავარი გმირის სახელი კი რომანის ერთ-ერთი საინტერესო სინდრომია, მისი ვინაობა დასასრულშიც კი უცნობია და მკითხველის გამოცანად რჩება.

არსებობს რეალური წარსული და თითქმის მოგონილი წარსული, ისევე, როგორც არსებობს რეალური მომავალი და გამოგონილი მომავალი, რომელიც ისე გახდება წარსული, რომ აწმყოდ არასოდეს იქცევა. კითხვის პროცესში, აბზაცებში და სტრიქონებს შორისაც, აუცილებლად აღმოაჩენთ თქვენს ცნობიერ, თუ არაცნობიერ სამყაროს, რომელიც სადღაც გადამალეთ.

„მშვენიერია უბრალოდ ცოცხლად ყოფნაც კი“

ეს კი ნაწარმოების ძალიან კარგი ეკრანიზაცია, რომელიც აუცილებლად უნდა ნახოთ.

Read Full Post »

ბარათი ბათუმში

#ახალიწიგნებიმაისში

დო'ს ბლოგი

1968 წელი ნაკიანი წელიწადია, კაცმა არ იცის რა შეიძლება მოხდეს...

მკითხველის ბლოგი

შთაბეჭდილებები კითხვის შემდეგ

ცივი ოქტომბერი

გათოშილი ხელები, ფოთლების სუნი და ლიმონიანი ჩაი

მოზაიკა /Mosaic

გორის სათემო რადიო

გვანცას კუთხე

ყველა ადამიანს თავისი კუთხე უნდა ჰქონდეს, დროდადრო სუნთქვა რომ შეიმსუბუქოს.

კატოს ბლოგი

კი, "ნიჭიერი, მაგრამ ზარმაცი"-ს პირადი სივრცეა აქ :)

ბურუსი - BURUSI

თენგიზ ვერულავა - TENGIZ VERULAVA

BIAFF Film Festival

BIAFF, films, Cinema, Film Festival, Batumi, Georgia

ნაძვი

...და ვინც კი ისწავლა, როგორ უსმინოს ხეებს, მას აღარ სურს იყოს ხე. მას აღარ სურს იყოს ვინმე სხვა, გარდა საკუთარი თავისა. ეს არის სახლი. ეს ბედნიერებაა...

ხალხის გაზეთი

ხალხის გაზეთი ხალხის სამსახურში

MaDaM FisuNiA

შენ ახლა გადმოაბიჯე ჩემი სამყაროს კარიბჭეს

ფაოს ბლოგი ^.^

The Girl Who Always Smiles... Even If She Feels Down...